header

Zelfevaluatie van pensioenfondsbesturen

Veel pensioenfondsen zien zelfevaluatie nog als opgelegde verplichting, zo bleek onlangs uit onderzoek van DNB. Een gemiste kans want zelfevaluatie is een belangrijk middel om het functioneren van een bestuur te verbeteren. Maar wat je erin stopt, haal je eruit. Een open blik en goede voorbereiding met doelstelling zijn onontbeerlijk.

De kwaliteit van een bestuur wordt beïnvloed door het functioneren van het team. Door de manier waarop het proces is georganiseerd. En of er op een objectieve en evenwichtige manier besluiten worden genomen. Door een onafhankelijke en gerichte aanpak van een zelfevaluatie worden successen benoemd en zwakke plekken geïdentificeerd. En kunnen er vervolgens concrete en haalbare verbeterpunten worden geformuleerd.

Doelstelling benoemen

Uit het onderzoek van DNB bleek dat bijna 40 procent van de ondervraagde bestuurders voorafgaand aan de zelfevaluatie niet de gewenste resultaten of doelstellingen benoemt. Een opvallende uitkomst want zonder duidelijk doel is het lastig om effectief te werken aan de verbetering van een bestuur. Het advies van SPO? Focus op een concreet aandachtsgebied. Op die manier zijn de uitkomsten te overzien en actiepunten realistisch en haalbaar.

Juiste vragen op tafel krijgen

Zelfevaluatie is het reflectiemoment in een bestuurscyclus. En goede zelfevaluatie wordt om de twee jaar gedaan in samenwerking met een externe, onafhankelijke partij. Op die manier kunnen alle bestuursleden, inclusief de voorzitter, vrij meedoen. En komen de juiste vragen op tafel.

SPO biedt verschillende methodes om op een objectieve manier te helpen bij zelfevaluatie. De eerste stap is altijd een analyse van de behoeften van het fonds. Is er een specifieke situatie? Zijn er veel wisselingen in het bestuur geweest? En wat is de doelstelling?

Zelf aan het woord

Een zelfevaluatie is nadrukkelijk geen visitatie. Het bestuur is zelf aan het woord en ieder komt daarbij zelf aan bod. SPO heeft geen oordeel over het fonds. De middelen en tools zijn slechts een vertrekpunt om in gesprek te komen en met elkaar de diepte in te gaan.

Het resultaat? Een geklaarde lucht en een praktische lijst met verbeterpunten om fris de nieuwe cyclus in te stappen. Men leert elkaar beter kennen, krijgt begrip voor elkaar en situaties worden benoemd en uitgesproken. Zelfevaluatie biedt ruimte aan de menselijke kant en dynamiek van besturen. Zoals de onderzoekers van DNB het verwoordden: "Zelfevaluatie is even stil staan, om daarna een hele vooruitgang te boeken."

Bekijk de aanpak van SPO: