header

Innovatie in onderwijs

Leren in een snel veranderende wereld

In de wereld van vandaag worden we omringd door schermen en hebben we letterlijk 24 uur per dag via een druk op de knop toegang tot een oneindige hoeveelheid informatie. In die wereld verwerven en verwerken we kennis en informatie anders dan voorheen. We werken anders én we leren anders.

Hoewel veel opleidingen en cursussen nog werken met een traditionele aanpak en middelen – docent voor de klas, met boek en schrift op tafel – komt online leren meer en meer in zwang. Bij universiteiten en hogere (beroeps)opleidingen zijn bijvoorbeeld colleges online te volgen. Ook onze leertrajecten voor pensioenfondsbestuurders zijn een combinatie van online en klassikaal leren.

SPO zoekt voortdurend naar mogelijkheden om leren effectiever te maken. We volgen de ontwikkelingen op didactisch gebied op de voet, om deze inzichten vervolgens toe te passen voor de pensioensector.

Effectief leren doen we onder meer door de dagelijkse praktijk te betrekken in onze leertrajecten. In een online leeromgeving bereiden fondsbestuurders zich met het maken van opdrachten voor op de klassikale bijeenkomsten. In de bijeenkomsten zelf komen praktijkvraagstukken aan bod; bestuurders leren er van elkaar, in interactie en debat. De vraag is hoe we leren nog meer één kunnen maken met de dagelijkse praktijk. Én hoe zorgen we ervoor dat bestuurders in een kennisintensief vakgebied als pensioen hun opgedane kennis en vaardigheden actueel houden?

Veel gevraagd

Bijblijven is in elk vakgebied een uitdaging. Dat geldt voor het vak van pensioenfondsbestuurder bij uitstek, omdat dit vak ondanks het toenemend aantal fulltime bestuurders in de regel in deeltijd wordt uitgeoefend. Tegelijkertijd zijn de eisen aan professionaliteit steeds hoger én ontwikkelt het vakgebied zich razendsnel: wet- en regelgeving, governance-vereisten, uitbestedingsregels, toezichtsnormen en ontwikkelingen op het gebied van vermogensbeheer zijn voortdurend in beweging. Daar komt bij dat de pensioensector in toenemende mate onder het vergrootglas ligt van politiek, media en maatschappelijke organisaties. Ook dat vraagt veel van de kennis en kunde van bestuurders. Een bestuurder moet dus op vele terreinen actuele kennis hebben, én moet die kennis kunnen vinden, interpreteren, verwoorden en inzetten.

Extern geheugen

Hoe organiseer je het leren van vandaag? Hoe kunnen we tijdsefficiënt en actueel leren in een omgeving die voortdurend en razendsnel verandert? Hoe kunnen we kennis nog effectief inzetten, als de publiek beschikbare kennis exponentieel groeit? Die sterke groei van publiek beschikbare kennis en informatie maakt dat we tegen de grenzen van onze eigen persoonlijke geheugencapaciteit aanlopen. Externe geheugencapaciteit wordt daarom steeds belangrijker. En daarbij geldt vooral dat die externe geheugencapaciteit beschikbaar moet zijn op het precieze moment dat je hem nodig hebt. Deze behoefte verklaart het succes van Wikipedia en Google. Het is de wereld van kennis aan je voeten. Altijd. En overal.

Minder informatie paraat

Wikipedia en Google hebben ons veranderd. Niet alleen de manier waarop we werken, maar ook de manier waarop we denken en functioneren. Die ontwikkeling is wonderbaarlijk snel gegaan, want ons brein verandert namelijk niet zo snel. Daar gaan honderdduizenden jaren over heen.

Ons brein mag dan traag veranderen, de manier waarop we ons brein gebruiken verandert juist in een duizelingwekkend tempo. Zo zijn we gewend geraakt om minder informatie paraat te hebben. Wanneer we alles zouden onthouden, zou ons brein al snel oververhit raken van de hoeveelheid informatie. Om dat te voorkomen, vergeten we informatie. Met de geruststellende gedachte in het achterhoofd dat we die niet opgeslagen informatie snel kunnen vinden wanneer dat nodig is. Wie kent bijvoorbeeld nog telefoonnummers uit het hoofd? Uit onderzoek van de Amerikaanse Carnegie-Mellon University blijkt dat in het jaar 1986 kenniswerkers zo’n driekwart van de kennis die ze in hun dagelijks werk nodig hebben, hadden opgeslagen in hun brein. Dertig jaar later, in 2016, was dat nog maar 6 tot 8 procent.

De manier waarop we informatie verwerken verandert, en de manier waarop we leren verandert daarmee ook. We doen dat leren meer en meer op het exacte moment dat kennis nodig is en ingezet moet worden. We willen een direct antwoord op onze vraag en een directe bevrediging van onze kennisbehoefte.

Vijf momenten van leren

Binnen het denken over onderwijs wordt steeds vaker onderscheid gemaakt naar verschillende momenten van leren. Elk moment heeft zijn eigen leerbehoefte:

  1. Het opdoen van basiskennis (je wilt bijvoorbeeld leren tennissen)
  2. Behoefte aan specialisatie en verdieping (je wilt een betere tennisser worden)
  3. Als je iets de eerste keer zelf in de praktijk brengt of het even niet meer weet (hoe gaat het spelen van een tiebreak ook alweer in zijn werk)
  4. Als er iets mis gaat (je eerste service gaat steeds in het net)
  5. Als er iets verandert (een nieuwe ondergrond op de baan).

Op de eerste twee momenten van leren volstaat klassiek onderwijs, klassikaal of individueel. Maar op de andere drie momenten heb je aan klassiek onderwijs niet veel. Deze momenten zijn direct en urgent. Je hebt dan behoefte aan instant kennis, aan actuele en direct toegankelijke betrouwbare kennis en informatie.

De verschillende leermomenten kennen geen chronologie, maar zijn integraal onderdeel van de manier waarop we leren, onze kennis voortdurend bijspijkeren én deze toepassen in de praktijk. SPO ontwikkelt daarom nieuwe manieren van continu leren om pensioenbestuurders en -professionals juist op deze momenten te helpen bij te blijven. Leren met korte en makkelijk vindbare actuele ‘informatiebrokken’ en met een focus op audiovisuele kennisoverdracht. Leren met een gepersonaliseerd filter zodat de individuele bestuurder in het woud van informatie aangeboden krijgt wat voor hem of haar van belang is. De kwaliteit van die kennis is bovendien altijd getoetst – in een wereld vol nepnieuws geen overbodige luxe.

 

De wereld verandert en zal dat blijven doen. Ook de manier waarop we leren blijft zich ontwikkelen. Bij SPO geven we die vernieuwing vorm in nauwe samenwerking met leveranciers én afnemers van kennis. Want al wordt leren steeds individueler, leren gaat nog steeds om kennisoverdracht en wisselwerking. Tussen de een en de ander. Leren doe je dus altijd samen.

Lees meer over: Governance Visie op leren

Onze Cases

Lees de ervaringen van onze klanten

Bekijk onze cases

Onze Whitepapers

Bekijk onze whitepapers en lees meer over onze visie op geschiktheid

Bekijk onze whitepapers