header

Een andere kijk op financieel management

Inzicht en sturen op basis van kasstromen. Interview met Jelles van As

Een bestuurder van een pensioenfonds heeft veel verantwoordelijkheden. Maar de ultieme verantwoordelijkheid is alles in het werk te stellen om de pensioentoezeggingen aan deelnemers te kunnen nakomen. Dat dit in de huidige economische en demografische werkelijkheid geen vanzelfsprekend gelopen race is, laten de krantenkoppen bijna dagelijks zien.

Met alle aandacht voor de huidige ongekend lage renteniveaus en de dramatische gevolgen voor de dekkingsgraden van veel pensioenfondsen vergeten we bijna dat er ook een andere manier is om naar de balans van een pensioenfonds te kijken. Wie een andere bril opzet en naar zijn fonds kijkt op basis van kasstromen, kan een verfrissende blik op de werkelijkheid verwachten.

Wat stellen die pensioenverplichtingen op de balans van uw pensioenfonds eigenlijk precies voor? Wat zijn de fundamentele financieringskenmerken van uw fonds? Hoe zijn de huidige en toekomstige kasstromen van uw fonds opgebouwd? En hoe kunt u uw beleggingsbeleid zo inrichten dat u de kans dat u de verplichtingen kunt nakomen zo groot mogelijk maakt? Dat zijn de vragen die aan de orde komen in de Masterclass Financiële Strategie.

Jelles van As, onder meer voormalig directeur beleggingen bij Pensioenfonds Hoogovens en initiatiefnemer van het beleggingsfonds achter Munt Hypotheken, ontwierp de masterclass en is docent van de eendaagse verdiepende opleiding.

Waarom mag een bestuurder deze masterclass niet missen?

Van As: “Een bestuurder die de financiering van zijn fonds doorgrondt, kan zich verantwoorden voor de onderliggende keuzes. Daarvoor is een analyse van de kasstromenopbouw onontbeerlijk. Die kasstromen vloeien voort uit de pensioenverplichtingen en de beleggingen. Er moeten uitkeringen worden betaald en er komt geld binnen uit de beleggingen. Die kasstromen moeten op elkaar zijn afgestemd. Een bestuurder hoeft geen belegger of actuaris te zijn, maar begrip van de huidige en toekomstige kasstromen is een vereiste voor goed financieel management.”

Dat klinkt zo logisch dat het bijna vanzelfsprekend lijkt

“Toch is het dat niet. Ergens in de afgelopen decennia zijn bij pensioenfondsen de pensioenkant en de beleggingskant van de balans van elkaar los geraakt. Beleggers gingen hun gang. De actuaris vond het prima, zolang er maar minimaal vier procent plus de inflatie aan rendement werd gemaakt. Dat ging lange tijd goed. Er waren grote buffers en pensioenfondsen hadden veel werkenden ten opzichte van het aantal gepensioneerden. Pensioenfondsen konden risico’s nog relatief eenvoudig opvangen en hoefden niet heel fijnmazig bij te sturen. Het was een beetje mooi weer zeilen. Bestuurders zaten op een relaxte stoel, daarbij ook nog eens geholpen door de verplichtstelling.”

En nu?

“Die ontspannen tijden zijn voorbij. Met de huidige onzekerheden, lage rente, lage dekkingsgraden en toenemende pensioenbetalingen, is het verstandig naar je pensioenfonds te kijken als naar een onderneming. Je maakt kosten en die gaan voor de baat uit. Per saldo streef je naar een positief resultaat, een resultaat waarbij je je verplichtingen kunt nakomen. Een van de basisgedachtes is dat je jezelf de vraag stelt of de toekomstige kasstromen van de beleggingen gebaseerd zijn op vooraf afgesproken beleggingsinkomsten en afgestemd zijn op de pensioenuitkeringen met een vergelijkbare afgesproken zekerheid. Of reken je als fonds vooral met verwachte rendementen, te realiseren op basis van de 'investment beliefs'? En is daarmee het toekomstige pensioen per definitie onzeker?

Met andere woorden: waarop baseer je nou precies het nakomen van je pensioenafspraken? Passen de beleggingen die je hebt bij het pensioen dat je moet leveren? Dát zijn de vragen waar ik samen met cursisten in de masterclass een antwoord op wil formuleren.”

Meer weten over de Masterclass Financiële Strategie? Hier vindt u alle informatie en de cursusdata.